Punjabi Alphabets: to produce different sounds
ੳ ਅ ੲ ਸ ਹ
ਕ ਖ ਗ ਘ ਙ
ਚ ਛ ਜ ਝ ਞ
ਟ ਠ ਡ ਢ ਣ
ਤ ਥ ਦ ਧ ਨ
ਪ ਫ ਬ ਭ ਮ
ਯ ਰ ਲ ਵ ੜ
________________________________________________________
ਸ਼ ਖ਼ ਗ਼ ਜ਼ ਫ਼ ਲ਼
ੳ ਅ ੲ ਸ ਹ
ਕ ਖ ਗ ਘ ਙ
ਚ ਛ ਜ ਝ ਞ
ਟ ਠ ਡ ਢ ਣ
ਤ ਥ ਦ ਧ ਨ
ਪ ਫ ਬ ਭ ਮ
ਯ ਰ ਲ ਵ ੜ
________________________________________________________
ਸ਼ ਖ਼ ਗ਼ ਜ਼ ਫ਼ ਲ਼
Eighth row of Gurmukhi
The Neo group consists of the following letters
The Neo group consists of the following letters
ਸ਼ ਖ਼ ਗ਼ ਜ਼ ਫ਼ ਲ਼
These are called ਸ਼ - susse pair bindi, ਖ਼ - khukhe pair bindi, ਗ਼ - gugge pair bindi, ਜ਼ - jujje pair bindi , ਫ਼ - phuphe pair bindi and ਲ਼ - lulle pair bindi. ਸ਼ is pronounced as /sh/, ਖ਼ as /khh/, ਗ਼ as /ghh/, ਜ਼ as /jhh/ , ਫ਼ as /phh/ and ਲ਼ as /lh/.
ਸ਼ - susse pair bindi
This is how words shark and shore are written in Gurmukhi
ਸ਼ਾ + ਰ + ਕ = ਸ਼ਾਰਕ = shark
ਸ਼ੋ + ਰ = ਸ਼ੋਰ = shore
ਖ਼ - khakke pair bindi
This sound is not found in English. However here are some Punjabi examples
ਖ਼ + ਤ = ਖ਼ਤ = letter
ਤ + ਖ਼ + ਤ = ਤਖ਼ਤ = throne
ਖ਼ + ਰ + ਗੋ + ਸ਼ = ਖ਼ਰਗੋਸ਼ = rabbit
ਸ਼ਾ + ਖ਼ = ਸ਼ਾਖ਼ = branch
ਗ਼ - gagge pair bindi
This sound is also not found in English. However here are some Punjabi examples
ਗ਼ + ਮ + ਲਾ = ਗ਼ਮਲਾ = flower pot
ਜ਼ - jajje pair bindi
This sound is equivalent to /z/. Here are some examples
ਜ਼ਿ + ਪ = ਜਿਪ = zip
ਜੈ + ਬ + ਰਾ = ਜ਼ੈਬਰਾ = zebra
ਫ਼ - fufe pair bindi